وجهی دیگر

سالهای مشروطه

سرآغاز کلام با نام یگانه وجه ماندگار؛

الآن مدتی است که شب ها از آی آر آی بی دو این رسانه ملی (ولی دولتی ) سریال سالهای مشروطه پخش می شود. انگار تهیه کننده علی لدنی و کارگردان آن محمدرضا ورزی قصد داشته اند تاریخ امروز ایران و مهمتر پیامهای اخلاقی مورد نظر خود را از زبان شخصیت های مختلف زمان مشروطه بیان کنند.

در این سریال انگلیسی ها بدنبال آن هستند که با نخبگان جامعه ( مدرسان دارالفنون و مدارس عالی ) ارتباط برقرار کنند و به آنها آموزش داده و از فضای ایران سر در بیاورند و با جوانان ایرانی ارتباط برقرار کنند. فرهیختگان جامعه به پادشاه می گویند که مردم از انگلیس و روس خوششان نمی آید. ( کاری نداریم که در این دوره زمانه روسها همپیاله سیاسی ایران هستند ) . دشمن همواره در حال دسیسه در کار ایران است و قصدی جز اخلال در پیشرفت ایران ندارد هرچند که مدیران مملکت هم نمی دانند پیشرفت چیست. روحانیت مبارز بدنبال مبارزه با دشمن است و نسخه راه کارهای سیاسی را میپیچند که امروز شاهد اجرای آن هستیم.

این سریال شرح حال ایرانیان خود فروخته ای است که عموما دانسته و گاهی نادانسته آب به آسیاب دشمن می ریزند و آنچه از زبان این مهره های سوخته بیان می شود خیلی شبیه اعترافاتی است که مهره های سوخته دوران حال ؛ در رسانه ملی به آن اعتراف می کنند.

البته با توجه به بی عرضگی های شاهان آن دوران؛ بسیاری از مصائب آن زمان ایران هم به نمایش گذاشته می شود که قتل امیرکبیر نمونه ای کوچک و قراردادهای ترکمن چای و گلستان نمونه بزرگی از آنها است. در این سریال روحانیت مبارز مرتبا در جلسات خود نسخه می پیچیند ولی آنچه که بوته آزمایش گذاشته نشده است؛ مدیریت سیاسی و اجتماعی طولانی مدت روحانیت مبارز است.

به نظر من عدم توسعه اجتماعی در زمان مشروطه قدیم در کنار بی کفایتی شاهان ؛ یکی از دلایل اصلی ناکامی ملت ایران در جهت بدست آوردن مطالبات خود است و متاسفانه خلاء ذهنی ایرانیان آن زمان باعث می شد که به محض مجاورت با فرهنگ و فضای غربی؛ خود را گم کنند.

به نظرم نقد و بازخوانی تاریخ به جهت عبرت آموزی بسیار مفید است ولی استفاده ابزاری از آن ناجوانمردانه است.

با یاد یگانه وجه ماندگار منصف باشید

علی خادمی

Ali Khademi